Voor organisaties

 

Organisaties zijn levende velden. Toch werken we vaak in systemen waarin controle en hiërarchie weinig ruimte laten voor wat er werkelijk speelt.

Bij RAAKVELD begeleid ik organisaties die de diepte durven ingaan. Organisaties die niet alleen de symptomen willen aanpakken, maar willen begrijpen wat er onder de oppervlakte speelt — in teams, in communicatie en in de dynamieken die mensen met elkaar ontwikkelen.

Mijn benadering is vlijmscherp waar nodig en zorgvuldig waar het moet. Met een achtergrond in mensenrechten, conflictbeheersing en traumasensitief werken kijk ik voorbij het zichtbare gedrag. Ik help teams om patronen en dynamieken zichtbaar te maken, zodat er ruimte ontstaat voor werkelijke inclusie, veerkracht en menselijke verbinding.

Ik ben freelance trainer voor Crime Control, TWEG en Escala.

Communiceren onder spanning en agressie: van zelfregulatie naar de-escalatie

Een boze burger, een gefrustreerde patiënt, een ouder die hoog in zijn emotie zit of iemand die jou persoonlijk aanvalt: in veel functies krijg je vroeg of laat te maken met stressvolle communicatie.

In zulke situaties kijken we vaak als eerste naar de ander: Hoe krijg ik deze persoon rustig? Wat moet ik zeggen? Hoe voorkom ik dat de situatie escaleert?

In mijn trainingen beginnen we ergens anders.

Bij jezelf.

Want wanneer een gesprek ons raakt of onder druk zet, reageert niet alleen de ander. Ook ons eigen systeem komt in beweging. Een trigger kan ervoor zorgen dat ons brein heel snel overschakelt op automatische overlevingsreacties. Die zijn bovendien veel uitgebreider dan alleen vechten, vluchten of bevriezen. We kunnen bijvoorbeeld gaan pleasen, ons terugtrekken, controleren, aanvallen, ons afsluiten of juist heel veel gaan praten.

We onderzoeken welke automatische reacties bij jou het meest op de voorgrond komen en wat die betekenen in je communicatie.

Wat gebeurt er met jouw stem, houding en manier van luisteren wanneer je spanning ervaart? Wanneer ga je mee in de emotie van de ander? Wanneer word je juist harder, afstandelijker of te toegeeflijk?

Zelfregulatie als vertrekpunt

Om professioneel te kunnen blijven communiceren wanneer spanning oploopt, is het belangrijk dat je eerst leert herkennen wat er in jezelf gebeurt en hoe je jezelf kunt reguleren.

Daarbij maken we kennis met concrete technieken die helpen om opnieuw ruimte te creëren tussen wat er gebeurt en hoe je reageert. De box-ademhaling — 4 tellen in, 4 vasthouden, 4 uit en 4 vasthouden — is daar één eenvoudig voorbeeld van.

Maar zelfregulatie gaat verder dan een ademhalingsoefening. Het gaat vooral om bewust worden van je eigen automatische patronen, zodat je niet automatisch hoeft te reageren vanuit je stresssysteem.

Traumasensitief communiceren

Van daaruit verschuift de aandacht naar de ander.

We bekijken hoe triggers, stress en eerdere ervaringen kunnen meespelen in de manier waarop mensen reageren. Dat vormt een belangrijke basis voor traumasensitief communiceren: communiceren op een manier die de kans op verdere escalatie verkleint en opnieuw ruimte creëert voor contact, keuze en samenwerking.

Een boze of gefrustreerde reactie betekent immers niet automatisch dat iemand agressief is. Achter boosheid kunnen bijvoorbeeld frustratie, angst, machteloosheid of het gevoel niet gehoord te worden schuilgaan.

We oefenen daarom met manieren om emotie te erkennen zonder ze over te nemen, om te luisteren zonder alles goed te keuren en om helder te blijven wanneer de spanning oploopt.

Van zelfregulatie naar co-regulatie

Daar ontstaat de verbinding tussen zelfregulatie en co-regulatie.

Hoe we zelf aanwezig zijn — onze stem, houding, tempo, woorden en grenzen — heeft invloed op de interactie. We bekijken hoe je vanuit je eigen regulatie kunt bijdragen aan het opnieuw zakken van spanning bij de ander.

Daarbij komen concrete communicatietechnieken aan bod: luisteren, samenvatten, erkenning geven, doorvragen, helder formuleren, keuzes bieden en de-escalerend reageren.

Niet met als doel om de ander koste wat kost rustig te krijgen, maar om de voorwaarden te creëren waarin een gesprek opnieuw mogelijk wordt.

Wanneer het geen frustratie meer is

Tegelijk is niet elke moeilijke interactie op te lossen door meer begrip of meer co-regulatie.

Wanneer gedrag verschuift naar manipulatie, intimidatie, belediging of agressie, wordt het belangrijk om grenzen te stellen.

Ook daar begint het bij jezelf: kunnen voelen wanneer een grens bereikt wordt, niet meegaan in de dynamiek en duidelijk en professioneel communiceren over wat wel en niet aanvaardbaar is.

We onderzoeken hoe je stevig kunt blijven zonder zelf te escaleren. Hoe je gedrag benoemt, grenzen formuleert en consequent blijft, terwijl je de persoon tegenover je niet hoeft te vernederen of af te wijzen.

Bewust kiezen in plaats van automatisch reageren

De rode draad doorheen de training is daarom niet één communicatiemodel of een vast stappenplan.

Het gaat om het ontwikkelen van meer bewustzijn en keuzeruimte.

Wat gebeurt er bij mij?
Wat gebeurt er bij de ander?
Wat vraagt deze situatie?
Wanneer is co-regulatie helpend?
En wanneer is het tijd om een duidelijke grens te trekken?

Door zelfregulatie, inzicht in stress- en overlevingsreacties, traumasensitieve communicatie en concrete communicatietechnieken met elkaar te verbinden, krijgen deelnemers meer houvast in situaties die anders snel kunnen escaleren.

Niet door altijd rustig te moeten blijven, maar door te leren herkennen wat er gebeurt en bewuster te kunnen kiezen hoe je handelt.

De trainingen zijn interactief, verdiepend en altijd afgestemd op de context van jullie organisatie.

 

Echo's uit het veld

 

"Sofie kent onze realiteit goed. Ik had een heel veilig gevoel. Ze spreekt vanuit ervaring en neemt tijd voor debat en input. Heel aangename vertelstijl. Ze is een heel goede trainer. "

"Nobdy is perfect maar voor mij doet Sofie dat met zoveel overgave en kennis van zaken dat ze alzo de perfectie benadert."

"Een eyeopener. Het besef dat behoeften en waarden de dynamiek in ons team bepalen, was een noodzakelijke shift."

"Dankzij Sofie durf ik nu sneller grenzen aan te geven en vanuit mijn eigen kracht te spreken. Een transformatie voor ons hele team."